Dopływy Wisły

Prawobrzeżne dopływy Wisły:

  • Drwęca 231 km
  • Dunajec 249 km
  • Liwa 118 km
  • Narew 499 km
  • Osa 96,2 km
  • Raba 132 km
  • San 443 km
  • Skawa 96 km
  • Skrwa 114 km
  • Soła 89 km
  • Świder 89 km
  • Wieprz 349 km
  • Wisłoka 164 km

Lewobrzeżne dopływy Wisły:

  • Brda 245 km
  • Bzura 173 km
  • Czarna 61 km
  • Dłubnia 50 km
  • Iłżanka 77 km
  • Kamienna 138 km
  • Nida 154 km
  • Opatówka 55 km
  • Pilica 333 km
  • Przemsza 24 km
  • Radomka 115 km
  • Szreniawa 87 km
  • Wda 198 km
  • Wierzyca 151 km

Wisła zwana królową polskich rzek oprócz faktu, że jest najdłuższą rzeką w kraju, jest też nieodłączną częścią jego historii i kultury. Wiekami przepływając przez jego krainy tworzyła na nowo krajobraz, współtowarzyszyła lokalnej ludności, była życiodajnym źródłem pokarmu oraz motorem napędowym do rozwoju gospodarki. Czym bez niej byłby dzisiejszy Kraków, czy Warszawa? Czy w ogóle mogłyby powstać i rozwijać się? Prawdopodobnie nie. To rzeka dyktowała swoje reguły, wyznaczała kierunki oraz wskazywała miejsca dogodne do rozkwitu cywilizacji.

Jak powstała wodna królowa Polski?

Uznaje się, że początki Wisły miały miejsce 20 tysięcy lat temu w plejstocenie. Cofający się przez tereny Mazowsza lądolód, zatrzymał się. Stopniowe podnoszenie się temperatury spowodowało, że wielkie masy wody z południowych stron zaczęły spływać pradawnym korytem rzeki przez Niemcy, aż do Morza Północnego. Swój obecny bieg Wisła uzyskała dopiero po całkowitym roztopieniu się lądolodu i powstaniu Morza Bałtyckiego, które stało się jej nowym zlewiskiem.

Legendarna rzeka

Pierwsze wzmianki o Wiśle pochodzą z 5-7 wieku p.n.e i zostały znalezione na mapie Marka Agrypy oraz “Historii naturalnej” napisanej przez Pliniusza Starszego, w której figuruje nazwa Viscla. Wtedy w rejonie rzeki osiedlili się Celtowie i plemiona wschodniogermańskie.

Legendy polskie ściśle nawiązują do geograficzno-geologicznych przesłanek powstania Wisły. Według pradawnych podań dwie siostry Białka i Czarnuszka, będące córkami Beskida wyruszyły w świat w poszukiwaniu własnej drogi życiowej. Los sprawił jednak, że i tak spotkały się i kontynuowały dalszą podróż razem, trzymając się się za rękę. Dotarły do Bałtyku, przedzierając się przez krainę śląską, krakowską, sandomierską, mazowiecką i mazurską. Ojciec tak bardzo tęsknił do swoich dzieci, że ciągle posyłał im wianki płynące z gór do morza.

Oczywiście można doszukać się analogii w geograficznym szlaku rzeki. Potoki Czarna i Biała Wisełka łączą się, dając początek Wiśle i płyną aż do Bałtyku.

Źródło Wisły

Chyba każdy na lekcji geografii dowiedział, że królowa polskich rzek wypływa z Beskidu Śląskiego, z Baraniej Góry, która sięga wysokości 1215 m n.p.m. Źródło Wisły znajduje się na jej południowo zachodnim stoku, 13 metrów niżej niż szczyt wzniesienia. Na początku ma formę maleńkiego beskidzkiego potoczku Czarnej Wisełki. Dopiero później przeobraża się majestatyczną rzekę, przecinającą polskie regiony.

Geograficzne początki Wisły łatwiej zapamiętać, doszukując się skojarzeń z najbliższą miejscowością, z której ona wypływa. Wisła to również ośrodek turystyczny, sportowy oraz rekreacyjny, do którego przybywają tysiące miłośników górskich wycieczek, narciarstwa oraz jazdy na rowerze. Szczególną sławę miasto zyskało dzięki Adamowi Małyszowi, z którego mistrz pochodzi. Można nawet zobaczyć skocznię, od której zaczęła się jego sportowa kariera.

Miasta leżące nad Wisłą

Od zarania dziejów o lokalizacji miasta decydowała obecność zbiornika wody pitnej. Nie bez przyczyny to właśnie w pobliżu Wisły powstały Kraków, Warszawa, Płock, Toruń Bydgoszcz oraz Gdańsk. Rzeka dostarczała pokarmu, stanowiła naturalną barierę ochronną przed wrogiem oraz była drogą transportu, umożliwiającą rozwój handlu. Jeden z najpiękniejszych zamków w Polsce Wawel został wybudowany na wzgórzu, u podnóży którego ona płynie.

Warszawa prawdopodobnie nie byłaby stolicą kraju, gdyby nie królowa rzek. O jej przeniesieniu z Krakowa zdecydowała głównie centralne położenie geograficzne oraz bliskość Wisły.

Podobnie można zadać sobie pytanie, czymże byłby dzisiejszy Gdańsk bez niej? Handel, żegluga, stocznie to wszystko powstawało i rozwijało się dzięki wypływającej Wiśle. Towary z łatwością mogły być transportowane z kraju na rynki zagraniczne i odwrotnie. To otworzyło nowe możliwości i poszerzyło horyzonty kulturowe.  

Naturalne formy krajobrazowe 

Królowa polskich rzek przyczyniła się nie tylko do powstania dużych miast. Dzięki niej wyodrębniły się sławne z najżyźniejszych gleb oraz depresyjnego położenia Żuławy, niektóre zbiorniki wodne, jak np. Jezioro Włocławskie oraz parki krajobrazowe, jak np. Gostyńsko-Włocławki.

Wisła stworzyła warunki do bytowania wielu organizmów żywych. Jest ostoją dzikiego ptactwa takiego jak: bączki, rybitwy, czarne bociany, bieliki, derkacze. Takie siedliska można spotkać w okolicach Płocka, gdzie powstały rezerwaty przyrody.

Ciekawostki związane z Wisła

Ta z pozoru zwykła rzeka niejednokrotnie potrafi zaskoczyć. Mało kto wie, że:

  • należy ona do pięciu rzek świata, które pokazują, że bez ludzkiej ingerencji, takiej jak regulowanie kierunku, betonowanie można gospodarować jej naturalnym bogactwem w ramach zrównoważonego rozwoju. Na znamienitej liście znajdują się jeszcze Jangcy, Mekong, Niger i Orinoko 
  • uznawana jest za jedną z  ostatnich “dzikich rzek” w Europie
  • Wisła to również najdłuższa rzeka uchodząca do Morza Bałtyckiego
  • zlewisko Wisły zajmuje ponad połowę powierzchni naszego kraju
  • co sekundę do Bałtyku dostaje się około miliona litrów wody z Wisły.

Królowa rzek ciągle płynie i na bieżąco zmienia otaczający nas krajobraz. To niepojęta, naturalna siła, której nie wolno bagatelizować. Należy ją poznawać, podziwiać i korzystać z jej dobroci.